Fluitend aan het werk

Toen ik in 1997 Nan Cuna oprichtte heb ik lang na moeten denken over een naam voor dit bedrijf, maar de slogan wist ik direct: Fluitend aan het werk. Dat is sindsdien mijn mantra gebleven en onder die noemer heb ik de afgelopen 20 jaar menig bedrijf mogen helpen met de ontwikkeling van hun organisatie. In de negentiger jaren hadden we het dan vooral over empowerment, het eerste decennium van deze eeuw vooral over leiderschap en nu vooral over veerkracht, resilience. Op het eerste gezicht lijken het verschillende dingen, empowerment, leiderschap en veerkracht, maar als we deze constructen wat beter bekijken zien we er een lijn in: fluitend aan het werk.
 
Bij empowerment worden deelnemers en teams in hun kracht gezet, mogen ze hun verantwoordelijkheid nemen en krijgen ze ruimte.
Bij leiderschapsontwikkeling draait het vooral om persoonlijk leiderschap. Immers, macht uitoefenen op basis van een hiërarchische positie is betrekkelijk eenvoudig maar een organisatie leiden op zo’n manier dat iedereen in zijn of haar kracht staat, dat kwaliteiten en talenten gekend zijn en benut worden en vanuit een heldere en gedragen visie, dat vereist vooral persoonlijk leiderschap, een flinke stap verder dan empowerment.
En veerkracht gaat dan weer een stap verder. Bij veerkrachtige mensen komt oplossend vermogen naast empowerment en persoonlijk leiderschap, veerkrachtige medewerkers zijn de MacGyvers van deze tijd! Bij veerkrachtige teams komt daar vooral het team-leren bij en om de gehele organisatie veerkrachtig te maken moet de organisatie zichzelf telkens opnieuw kunnen uitvinden en dus heel wendbaar zijn. Die wendbaarheid is niet zomaar een organisatiestructuur ontworpen door consultants, maar een cultuur die door de eigen leiders gedragen wordt. Alles bij elkaar betekent dit een organisatie waar mensen zeker van zichzelf en elkaar zijn, waar vertrouwen en oplossingsgerichtte creativiteit heerst, waar met en van elkaar geleerd wordt… kortom, waar iedereen elke dag weer fluitend aan het werk gaat en danst met de uitdagingen die zich voordoen.
 
Dat veerkracht het centrale thema is in organisaties is logisch en terecht. Door alle ‘zekerheden' die de westerse wereld na de tweede wereldoorlog voor zichzelf opgebouwd heeft is de natuurlijke ontwikkeling van veerkracht afgenomen. Mensen nu zijn van zichzelf minder veerkrachtig dan mensen een eeuw geleden, omdat ze minder zware tegenslagen te verwerken hebben gekregen (zeker op jonge leeftijd). De snelle ontwikkelingen (plotselinge veranderingen) van deze tijd vragen juist om meer veerkracht, de vaste baan voor het leven bestaat niet meer en bedrijven moeten regelmatig 180 graden van koers veranderen om uitdagingen het hoofd te bieden.
 
Daarom zullen we veerkracht gericht moeten ontwikkelen, op persoonlijk niveau bij onze medewerkers, op team niveau en op organisatie niveau. Alleen als het op alle drie de niveau’s ontwikkeld wordt ontstaat echt een veerkrachtige organisatie. En daar wringt vaak de schoen.
 
Ik ken verschillende bedrijven die serieus werk maken van de ontwikkeling van veerkracht bij hun werknemers door in te zetten op sport, gezondheid en maatschappelijke betrokkenheid, maar die weinig doen aan de veerkracht op team en organisatie niveau. Nog meer zie ik bedrijven die inzetten op veerkracht op organisatieniveau en dan met name kiezen voor flexibiliteit. Zij werken met flexwerkers en bouwen in het geheel niet aan veerkrachtige medewerkers of veerkrachtige teams. Zo’n organisatie wordt dan ook nooit veerkrachtig maar ook de organisaties in het eerste voorbeeld gaan het - als het er op aan komt - niet redden.
 
Een echt veerkrachtige organisatie ontstaat alleen als veerkracht op alle niveau’s wordt ontwikkeld en dat is geen overbodige luxe. Veerkracht is vandaag ontegenzeggelijk de belangrijkste KPI van iedere organisatie.
 
Eigenlijk is het best vreemd dat er nog zoveel bedrijven zijn die niet heel hard inzetten op de ontwikkeling van veerkracht, je hebt immers nooit teveel veerkracht? En ontwikkeling van veerkracht is niet alleen hard nodig om te overleven en succesvol te zijn, het is ook gewoon heel plezierig als iedereen fluitend aan het werk is.
 
Mogelijk houdt het idee van torenhoge kosten bedrijven tegen. In dat geval is het aan te raden om eens op nancuna.com te kijken. Een stevig en integraal traject voor organisatiebrede ontwikkeling van veerkracht kost vaak niet meer dan 2% van de totale loonsom en die kosten worden door de meeste bedrijven dan ook nog eens binnen een jaar terug verdiend.
 
Ik wens u fluitende werknemers!
 
Peter Fekkes.
 
Meer blogs over veerkracht...
Download de white paper "Het geheim van veerkrachtige organisaties” door Peter Fekkes.