De vrouw die weer opstond

Ik werd misselijk toen ik Annemiek van Vleuten zag gaan. Ze reed zo fantastisch dat zelfs de camera-motor haar niet kon volgen en net toen er weer een camera bij haar was waren de eerste beelden dramatisch. Ik was dan ook geraakt door de prachtige column van Thijs Zonneveld 'De vrouw die weer opstond'. 

De vrouw die weer opstond... Een prachtig beeld op van een veerkrachtig persoon. Niet voor niets leerde Confucius ons al "Our greatest glory is not in never valling, but in rising every time we fall". Veerkracht is volgens velen de top-1 eigenschap van een topsporter. Iedere tegenslag omzetten in energie om nog dieper te gaan, maar ook leren van alles wat goed en wat niet goed gaat, adaptief perfectionisme ofwel het genieten van het telkens weer in kleine stapjes verbeteren. Topsporters zijn altijd een prachtig voorbeeld als het om veerkracht gaat. 

Zo dreef mijn gedachte af naar de relatie tussen sport en veerkracht en ik vroeg me af wat er bij topsporters eerst was: de veerkracht of de sport. Bij mijn zoektocht stuitte ik op een artikel over een onderzoek die hier een bijzonder licht op werpt. Dit wetenschappelijk onderzoek werd gedaan in opdracht van UK sport - een Britse overheidsorganisatie - die hoopte criteria te vinden om toekomstige winnaars te scouten. De onderzoekers onder leiding van sportpsycholoog Tim Woodman vergeleken 16 super-sporters (die allemaal 2 tot 18 medailles hadden gewonnen waarvan tenminste 1 gouden) met 16 topsporters die qua niveau vergelijkbaar waren maar die het nog nooit gelukt waren om een medaille in de wacht te slepen. De onderzoekers interviewde de coaches, ouders en vrienden van deze sporters en legde alle informatie naast elkaar, op zoek naar die ene voorspellende eigenschap of gebeurtenis. Wat zij vonden was niet wat ze verwachtte te vinden. Ze verwachtte eigenlijk dat de winnaars meer zelfverzekerd waren, gelukkiger waren of beter in hun vel zaten. Wat ze vonden was iets van een heel andere orde: de winnaars hadden elk een traumatische ervaring, meestal in hun jeugd. Je mag hierbij denken aan een vechtscheiding van de ouders, verlies van een familielid, ernstige ziekte. En allemaal hadden ze het zwaar in die traumatische periode en bood de sport hen een uitweg. In de sport konden ze alles even vergeten, helemaal opgaan in het hier en nu en in de prestatie alleen. De sporters die nooit zoiets meegemaakt hadden - tenminste in deze betrekkelijk kleine testgroep - hadden ook nog nooit een medaille gewonnen.

Veerkracht. Het opklimmen uit een dal is een teken van veerkracht en tegelijkertijd wordt je veerkrachtig als je opklimt uit een dal. Dat is een van de essenties van actieve veerkracht: je hebt het nodig om je te herstellen van tegenslag en je ontwikkelt het als je je hersteld van een tegenslag.

Zou het zo kunnen zijn dat - als sport je helpt om de veerkracht te ontwikkelen om uit een diep dal te klimmen - die veerkracht zo verbonden is met de sport dat er tijdens het sporten een soort super-veerkracht ontstaat?

Er vielen ook andere dingen op in de interviews. De winnaars waren veel minder gericht op de roem en status die bij het winnen hoorden dan de niet-winnaars, ze deden het veel meer voor zichzelf. Ze streden ook veel minder tegen hun tegenspelers, maar wilden vooral zichzelf verbeteren (zoals Dafne Schippers dit ook zei in een interview: "Ik ben niet met anderen bezig, ik wil alleen mijn beste wedstrijd ooit lopen"). Ook dit zijn kenmerken van echte veerkracht: een intrinsieke motivatie om te verbeteren en dingen doen uit de liefde voor die dingen in plaats van om het geld of de roem.

De testgroep was natuurlijk te klein om harde conclusies te trekken (gelukkig maar, ander zou iedere sporter die geen jeugdtrauma heeft nu Rio kunnen verlaten), voor ons - gewone mensen - weten we dat je je veerkracht ook bewust kunt ontwikkelen zonder dat je hier perse een trauma voor nodig hebt. Of dit voor sporters ook kan zal uit een vervolgonderzoek moeten blijken. Ik ben benieuwd!

P.S. Wil je meer weten over veerkracht en hoe dit te ontwikkelen? Kijk even op nancuna.com/persoonlijke-veerkracht

 

Meer blogs over veerkracht...